PinΒρες το κατάστημά σου

Έθιμα του τόπου μας

Αρχική/Έθιμα του τόπου μας
Card cap

Πάσχα στη Ζάκυνθο

calendar

27 Απρίλιος, 2021

Η επτανησιακή παράδοση σε συνδυασμό με τη θρησκευτική κατάνυξη που συνοδεύει τις Ημέρες των Παθών κάνουν τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας και την Ανάσταση στη Ζάκυνθο μοναδικές. Στο νησί όλη την περίοδο της Εβδομάδας των Παθών κυριαρχεί το πένθος και η κατάνυξη.

Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις αρχίζουν το Σάββατο του Λαζάρου, όταν οι δρόμοι της Ζακύνθου, γεμίζουν με «βάγια», δηλαδή με κιτρινωπά φύλλα φοίνικα. Το πρωί χτυπούν οι καμπάνες των εκκλησιών χαρμόσυνα και τα βάγια κρέμονται σ’ όλα τα καμπαναριά της πόλης και των χωριών του νησιού, ενώ από την Τετάρτη του Λαζάρου αυτά έχουν αρχίσει να πλέκονται για να στολίσουν τους σταυρούς και τις εκκλησίες την Κυριακή των Βαΐων.

Η επτανησιακή παράδοση σε συνδυασμό με τη θρησκευτική κατάνυξη που συνοδεύει τις Ημέρες των Παθών κάνουν τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας και την Ανάσταση στη Ζάκυνθο μοναδικές. Στο νησί όλη την περίοδο της Εβδομάδας των Παθών κυριαρχεί το πένθος και η κατάνυξη. Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις αρχίζουν το Σάββατο του Λαζάρου, όταν οι δρόμοι της Ζακύνθου, γεμίζουν με «βάγια», δηλαδή με κιτρινωπά φύλλα φοίνικα. Το πρωί χτυπούν οι καμπάνες των εκκλησιών χαρμόσυνα και τα βάγια κρέμονται σ’ όλα τα καμπαναριά της πόλης και των χωριών του νησιού, ενώ από την Τετάρτη του Λαζάρου αυτά έχουν αρχίσει να πλέκονται για να στολίσουν τους σταυρούς και τις εκκλησίες την Κυριακή των Βαΐων.

Τη Μεγάλη Δευτέρα, αρχίζουν οι κατανυκτικές ακολουθίες των Παθών και τη Μεγάλη Τρίτη τελείται η ακολουθία του Νυμφίου στην οποία διαβάζεται το τροπάριο της Κασσιανής, που ψάλλεται με τον παραδοσιακό επτανησιακό ρυθμό. Τη Μεγάλη Πέμπτη ανοίγουν τις πόρτες τους όλοι οι ναοί της Ζακύνθου από νωρίς το πρωί για να υποδεχτούν τους πιστούς, ενώ οι καμπάνες χτυπούν για τελευταία φορά πριν την Ανάσταση. Τη Μεγάλη Παρασκευή όλα στην πόλη και τα χωριά «βάφονται» με πένθιμο χρώμα. Μάλιστα, συνηθίζεται να κρεμούν «πεύκια», μεγάλα λάβαρα δηλαδή, σε μπαλκόνια και παραθύρια, που είναι μαύρα λόγω πένθους, ενώ και οι σημαίες που κυματίζουν φέρουν στην κορυφή τους μία μαύρη και μία μωβ κορδέλα. Είναι η ώρα του θανάτου του Θεανθρώπου πάνω στο σταυρό και της αποκαθήλωσης. Ο ιερέας κατεβάζει την ολόσωμη ξυλόγλυπτη εικόνα του Ιησού τυλιγμένη με λευκό σεντόνι και την περιφέρει εντός του ναού. Στη συνέχεια την τοποθετεί στον Επιτάφιο. Το μεσημέρι, χιλιάδες πιστοί συρρέουν στην κεντρική πλατεία της Ζακύνθου και ακολουθούν τον Εσταυρωμένο μέχρι την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, του προστάτη των ναυτικών.

Πολύ νωρίς το Μεγάλο Σάββατο τελείται η πρώτη Ανάσταση, την ίδια στιγμή που εκατοντάδες πιστοί σπάνε στάμνες στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, ένα έθιμο που είναι γνωστό και με το λατινικό όνομα «Gloria» (στα αγγλικά: glory= δόξα) προς τιμήν της δόξας του Χριστού μετά την Ανάσταση. Η ανάγνωση του Ευαγγελίου συνοδεύεται από τους ήχους χαρμόσυνων καμπανών και τα μεσάνυχτα ψάλλεται παντού το «Χριστός Ανέστη». Σύμφωνα με το ζακυνθινό έθιμο δεν γίνεται λειτουργία μετά την Ανάσταση, αλλά το πρωί της Κυριακής. Το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιείται ο Εσπερινός της Αγάπης στον Ιερό Ναό του Αγίου Λαζάρου, στην πόλη του νησιού, καθώς και η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας της Γαλανούσας και της εικόνας της Αναστάσεως.

Τη Δευτέρα του Πάσχα τα περισσότερα χωριά πανηγυρίζουν και οι τοπικές εκκλησίες τελούν αναστάσιμες λειτουργίες και λιτανείες. Την τρίτη Κυριακή των Νηστειών ή αλλιώς την «Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης», στη Ζάκυνθο μετά από τη δοξολογία, ο ιερέας ξεκινάει από το Ιερό κρατώντας ένα δίσκο με βιολέτες στη μέση του οποίου βρίσκεται ο Σταυρός, τον οποίο περιφέρει εντός του ναού τρεις φορές και αφότου ολοκληρώσει το τελετουργικό, οι βιολέτες μοιράζονται μαζί με λεβάντα και λουλούδια.

Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας μπορεί να βρει κανείς μοναδικά ήθη, έθιμα και παραδόσεις, ανάλογα με τη γεωγραφία, τη φύση, την εποχή και την ιστορία της κάθε περιοχής. Συνήθειες που οι ντόπιοι κρατούν ολοζώντανες και οι ταξιδιώτες χαίρονται να ανακαλύπτουν.