PinΒρες το κατάστημά σου
Card cap

Εύκολο πολύσπορο ψωμί

calendar

01 Νοέμβριος, 2021

Το ψωμί αποτελεί τον διατροφικό πυλώνα πολλών λαών, ενώ στην Ευρώπη, την Αμερική, την Βόρεια Αφρική και την Μέση Ανατολή υπήρξε διαχρονικά το βασικότερο είδος τροφής. Κάθε φέτα ψωμιού που καταναλώνουμε στο καθημερινό μας τραπέζι, κουβαλά μια ιστορία 7.000-8.000 ετών, οι απαρχές της οποίας χάνονται στην αυγή της ανθρωπότητας. Ακόμα παλαιότερη όμως υπήρξε η καλλιέργεια των δημητριακών -η οποία εξαπλώθηκε από τη Ν.Δ. Ασία στην Ευρώπη, τη Βόρειο Αφρική και την Ινδική χερσόνησο-, που πιθανότατα αριθμεί 10.000 και πλέον έτη ιστορίας, με τους πρώτους παραγόμενους σπόρους να καταναλώνονται είτε ως είχαν, είτε απλώς ενυδατωμένοι ή και βρασμένοι.

Αρχικά το ψωμί ήταν άζυμο, δηλαδή χωρίς μαγιά, με τους Αιγύπτιους να κατέχουν τα πρωτεία για την παρασκευή του πρώτου ψωμιού με προζύμι και μάλιστα εντός αιγυπτιακών τάφων εντοπίζονται οι πρώτες γνωστές απεικονίσεις ψωμιού. Πολύ διαδεδομένο ήταν επίσης το ψωμί -κυρίως κριθαρένιο και σπανιότερα σιταρένιο- στην Αρχαία Ελλάδα, με αναφορές στην τροφή αυτή να απαντώνται σε κείμενα των σημαντικότερων ιστορικών και συγγραφέων της εποχής, μεταξύ των οποίων ο Ησίοδος, ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος και ο Πλάτωνας, ο οποίος μάλιστα αναφέρεται ονομαστικά στον φημισμένο αρτοποιό Θεαρίωνα. Ελληνική ήταν και η ιδέα ενός φούρνου, που θα μπορούσε να προθερμανθεί, έχοντας και ένα άνοιγμα, ενώ οι πρώτοι οργανωμένοι φούρνοι, στα πρότυπα της σημερινής, βιοτεχνικής τους μορφή φαίνεται ότι οργανώθηκαν από τους Ρωμαίους, οι οποίοι, ως γνωστόν, προσέφεραν «Άρτον και Θεάματα» στους θεατές των αγώνων στις ρωμαϊκές αρένες.

Σημαντικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας είναι επίσης συνυφασμένα με το ψωμί, όπως το ξέσπασμα της Γαλλικής Επανάστασης, που ξεκίνησε όταν πεινασμένα πλήθη Γάλλων πολιτών εισέβαλλαν στη Βαστίλη, πιστεύοντας ότι εκεί είχαν αποθηκευτεί ποσότητες σιτηρών, καθιστώντας, λόγω της έλλειψής τους, το ψωμί πανάκριβο για τους φτωχούς. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα το ψωμί αποτελούσε βασική τροφή για την Ευρώπη, ενώ η Βιομηχανική Επανάσταση του 18ου-19ου αιώνα επέφερε μέσω των ραγδαίων τεχνολογικών ανακαλύψεων μεγάλες αλλαγές στην αρτοποιία. Για μεγάλο χρονικό διάστημα το άσπρο ψωμί ήταν εκείνο που επέλεγαν οι ευκατάστατοι, αφήνοντας στους φτωχούς την κατανάλωση του μαύρου -ολικής αλέσεως- ψωμιού. Πλήρης αντιστροφή των δεδομένων αυτών υπήρξε προς τα τέλη του 20ού αιώνα, οπότε και έγινε αντιληπτή η υψηλή διατροφική αξία του μαύρου ψωμιού. Αν στα αρτοποιεία της αρχαίας Ελλάδας οι επιλογές ήταν πολλές για τους πολίτες, που είχαν να επιλέξουν, μεταξύ άλλων, ανάμεσα στον ζυμίτη -από αλεύρι, νερό και προζύμι-, στον άζυμο -από αλεύρι και νερό- ή στον σιμιγδαλίτη -από λεπτοαλεσμένο αλεύρι προερχόμενο από καλής ποιότητας σιτάρι-, τι να πει κανείς για την ποικιλία ψωμιών που βρίσκονται σήμερα στις προθήκες ακόμα και του μικρότερου συνοικιακού αρτοποιείου. Χωριάτικο, με προζύμι, λευκό ή πολυτελείας, ολικής αλέσεως, σικάλεως, μπαγκέτα, τσιαπάτα, γερμανικό ψωμί.και φυσικά το υψηλής θρεπτικής αξίας πολύσπορο ψωμί, πλούσιο σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, αμινοξέα και θρεπτικά συστατικά, που παρασκευάζεται από το αλεύρι διαφόρων δημητριακών, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, η βρόμη, το καλαμπόκι, ακόμα και το ρύζι. Και επειδή πάντα το σπιτικό και χειροποίητο είναι ανώτερο όλων, αξιοποιήστε την εύκολη αυτή συνταγή και απολαύστε στο καθημερινό σας τραπέζι το δικό σας φρέσκο και μοσχοβολιστό πολύσπορο ψωμάκι.

 

Υλικά

500 γραμ. αλεύρι ολικής αλέσεως

500 γραμ. αλεύρι κίτρινο χωριάτικο

3 φακελάκια μαγιά

2 κουταλιές ελαιόλαδο

1 κουταλάκι μαύρη ζάχαρη

1,5 κουταλάκι αλάτι

800ml νερό

30 γραμ. λιναρόσπορό

30 γραμ. ηλιόσπορο

30 γραμ. κολοκυθόσπορο

15 γραμ. παπαρουνόσπορο

5 γραμ. μαύρο σουσάμι

10 γραμ. άσπρο σουσάμι

 

Εκτέλεση

Σε ένα μεγάλο μπολ ρίχνουμε τα δύο είδη αλεύρι  κοσκινισμένα. Προσθέτουμε τη μαγιά, το ελαιόλαδο, τη ζάχαρη και το αλάτι και σταδιακά το νερό ανακατεύοντας με μία κουτάλα πολύ καλά.

Όταν το μείγμα μας θα έχει ομογενοποιηθεί, ρίχνουμε μέσα τους σπόρους. Ανακατεύουμε  με τα χέρια μας φορώντας γάντια ώστε να ενσωματωθούν οι σπόροι σε όλο το μείγμα. Το μείγμα θα κολλάει ελαφρώς.

Σκεπάζουμε το μπολ με καπάκι ή με μεμβράνη και αφήνουμε στο ψυγείο για τουλάχιστον 12 ώρες.

Την επόμενη μέρα βγάζουμε το μπολ από το ψυγείο και το ζυμάρι μας θα έχει διπλασιαστεί.

Αλευρώνουμε τον πάγκο εργασίας και μεταφέρουμε το ζυμάρι. Αναδιπλώνουμε 2-3 φορές την ζύμη και πλάθουμε ένα καρβέλι.

Ρίχνουνε στον πάγκο σπόρους και κυλάμε το καρβέλι. Αφήνουνε μέχρι να ζεστάνουμε την γάστρα στο φούρνο.

Ανάβουμε το φούρνο στους 250 βαθμούς αντίστασης και τοποθετούμε μέσα την γάστρα με το καπάκι για 10 λεπτά μέχρι να ζεσταθεί. Μεταφέρουμε το καρβέλι στη γάστρα και σκεπάζουμε. Ψήνουμε για 30 λεπτά. Στη συνέχεια αφαιρούμε το καπάκι, χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία στους 200 βαθμούς και συνεχίζουμε το ψήσιμο για άλλα 30 λεπτά.

Αφού είναι έτοιμο βγάζουμε το ψωμί πάνω σε μία σχάρα ή σε πετσέτα για να κρυώσει.

 

Καλή επιτυχία!

Συνταγή: Νεκταρία Κοκκινάκη, Κείμενο: Κατερίνα Μαρινάκη, Επιμέλεια κειμένου: Νεκταρία Κοκκινάκη, Φωτογραφία: Μιχάλης Χριστοδουλάκης